Heilsugæsla og sjúkratryggingar
Einstaklingur sem flyst frá öðru norrænu ríki
til Finnlands þarf að tilkynna um flutninginn hjá skrifstofu í viðkomandi
sveitarfélagi sem síðan sendir kennitölu til Tryggingastofnunar sem annast
almannatryggingar. Það er að segja ef kennitalan hefur ekki þegar borist henni
þá þegar. Þó ber ætíð að sækja sérstaklega um félagsréttindi hjá
Tryggingastofnun sem allir íbúar landsins eiga rétt á.
Sjúkratryggingar
eru réttindi sem fylgja því almannatryggingakerfi sem maður er hluti af ef
maður starfar innan Evrópusambandsins, Evrópska efnahagssvæðisins eða annars
samningslands. Launþegi/einstaklingur í einkarekstri sem flytur til Finnlands
frá öðru norrænu landi, öðlast almannatryggingaréttindi í Finnlandi ef vinnan
stendur lengur en fjóra mánuði. Þess skal gæta að ef vinnan stendur skemur en
fjóra mánuði öðlast viðkomandi ekki réttindi til sjúkratrygginga í neinu
Norðurlandanna (innifalið í sjúkratryggingunni eru sjúkradagpeningar,
fæðingarorlof móður, sérstakar fæðingarorlofsgreiðslur til móður, fæðingarorlof
föður, foreldragreiðslur og sérstök forsjárviðbót).
Fólk sem nýtur atvinnutengdra lífeyrisréttinda
á einnig rétt á opinberri heilbrigðisþjónustu óháð lengd ráðningartíma og óháð
því hvort viðkomandi á lögheimili í Finnlandi. Í slíkum tilvikum getur einstaklingur fengið vottorð frá
Tryggingastofnun um að hann eigi rétt á heilbrigðisþjónustu í Finnlandi. Slíku
vottorði er framvísað á opinberum heilsugæslustofnunum til vitnis um að
viðkomandi einstaklingur eigi rétt á heilbrigðisþjónustu.
Einstaklingur sem flyst tímabundið til
Finnlands á yfirleitt ekki rétt á almannatryggingum Tryggingastofnunar. Til
dæmis eru erlendir námsmenn taldir búa tímabundið í Finnlandi ef nám þeirra er
aðalástæðan fyrir dvöl þeirra í landinu. Undanþegnir eru námsmenn sem flytja
tímabundið til Finnlands frá öðru norrænu ríki: þeir eiga rétt á
almannatryggingum ef þeir eru með skráð lögheimili í Finnlandi.
Fyrir utan grunntryggingu hjá Tryggingastofnun
bjóða tryggingafélögin upp á viðbótar sjúkratryggingar sem einstaklingum er
frjálst að bæta við. Slík trygging veitir meira fjárhagslegt öryggi við
veikindi.
Heilsugæsla sveitarfélaganna
Allir þeir sem
eru heimilisfastir í Finnlandi hafa aðgang að heilsugæslu sveitarfélaganna. Sú
heilsugæsla sem sveitarfélögin hafa á hendi er meðal annars rekstur
heilsugæslustöðva, sérfræðingar á sjúkrahúsum, heilbrigðisuppeldi,
heilbrigðisráðgjöf til verðandi mæðra og mæðra með nýfædd börn, heilsugæsla í
skólum, heilsugæsla á vinnustöðum, heilsugæsla fyrir námsmenn, tannlækningar,
geðheilsugæsla, endurhæfing og umhverfisheilsugæsla.
Við veikindi á
maður fyrst og fremst að snúa sér til heilsugæslustöðvarinnar í
sveitarfélaginu. Þurfi maður á sjúkrahúsvist að halda, skrifar læknirinn
tilvísun til sjúkrahússins. Við bráð veikindi er ekki þörf á tilvísun.
Oftast þarf að greiða fyrir heimsóknir á
heilsugæslustöðvar og sjúkrahús. Upplýsingar um verð fást hjá sveitarfélaginu.
Vefslóðir finnskra
sveitarfélaga eru á vefslóðinni kommunerna.net.
Sjúkratrygging
Sjúkratryggingakerfið
hefur umsjón með opinberri heilsugæslu og tryggir að borgararnir hafi möguleika
á að fá heilbrigðisaðstoð hjá einkareknum heilbrigðisstofnunum á viðráðanlegu
verði. Þetta kerfi greiðir að hluta til fyrir heimsóknir til sjálfstætt starfandi
lækna, rannsóknir hjá einkareknum sjúkrastofnunum, ákveðin útgjöld við
meðhöndlun og lyf hjá lækni eða tannlækni.
Yfirleitt fá allir íbúar í Finnlandi
sjúkratryggingaskírteini, s.k. FPA-kort. Skírteinið er sönnun þess að
einstaklingurinn eigi rétt á almannatryggingum í Finnlandi. Einstaklingur sem
flytur frá Finnlandi til annars norræns ríkis þarf að skila FPA-kortinu til
Tryggingastofnunar áður en hann yfirgefur landið, ef það er ekki mat
stofnunarinnar að hann eigi rétt á almannatryggingum í Finnlandi á meðan
dvalist er erlendis.
Þú getur lesið meira um þessi réttindi og um
FPA-kortið á (www.fpa.fi).
Sjúkradagpeningar
Sjúkradagpeningar
eru hluti af þeim sjúkratryggingum sem Tryggingastofnun sér um. Tekjutengdir
sjúkradagpeningar eru greiddir til umsækjenda sem eru milli 16 og 67 ára eru
heimilisfastir í Finnlandi og geta ekki stundað vinnu vegna veikinda. Þetta á
við um launþega, einstaklinga í einkarekstri, heimavinnandi einstaklinga,
atvinnulausa, námsmenn, einstaklinga í orlofi eða leyfi. Viðkomandi skal hafa
verið í vinnu eða námi í þrjá mánuði áður en veikindin gerðu vart við sig,
annars á maður ekki rétt á sjúkradagpeningum fyrr en maður hefur verið
óvinnufær í 55 daga samfleytt. Tryggingastofnun tekur mið af læknisvottorði
þegar ákveðið er hvort umsækjandinn er óvinnufær og reiknar bæturnar út frá
árstekjum viðkomandi. Nánari upplýsingar á vef Tryggingastofnunar (www.fpa.fi).
Athygli skal vakin á því að launþegar annars
staðar að á Norðurlöndunum sem eru ráðnir til vinnu í Finnlandi skemur en fjóra
mánuði tilheyra ekki finnska sjúkratryggingakerfinu og eiga þar með ekki rétt á
sjúkradagpeningum.
Fannstu ekki það sem þú leitaðir að?
Síðast uppfært 16.10.2009